Even
voorstellen
De
witte waterkers is afkomstig van Europa, Noord-Afrika en West-Azië. Nog zelfden
aangetroffen in het wild (vooral aan de rand van rivieren en stromen) wordt
deze ‘beeksalade’ of ‘waterpostelein’ in gematigde streken geteeld in ondiep,
langzaam stromend water op een kalkrijke bodem, waar ze uitgestrekte tapijten
kan vormen. Waterkers behoort tot de kolenfamilie en vertoeft daar in het
illustere gezelschap van anderen nutritionele toppers zoals broccoli,
boerenkool, spruiten en bloemkool. Bijzonder aan deze frisse, geurige groente
is de prikkelende peper-tot mosterdsmaak. Waterkers wordt best rauw
geconsumeerd (4 dagen houdbaar in de koelkast) en dit minstens op 4 maal per
maand als men de gezondheidsbevorderende werking ervan wil ervaren. Nog
intensiever is de inname van voedingssupplementen met waterkers, maar dan moet
het zeker gaan om biologische waterkers die voor een maximaal behoud van haar nutriënten
gevriesdroogd is.
Zeer hoge nutriëntendensiteit
Door haar uitzonderlijk hoge ‘nutrientendensiteit’ of sterke concentratie aan voedingsstoffen, kunnen we waterkers terecht een ‘superfood’ noemen. Zo voert waterkers per 100 g al van minstens 17 voor de mens belangrijke voedingsstoffen, meer dan 10 % van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) aan, waaronder: kalium, calcium, ijzer, zink, bètacaroteen, vitamine B1, vitamine B2, vitamine B3, vitamine B6, vitamine C, vitamine D2, vitamine E, vitamine K, vezels en eiwit. Per gewicht vergeleken, mag men stellen dat waterkers meer ijzer bevat dan spinazie, meer vitamine C aanlevert dan sinaasappelen en meer calcium dan melk. Zo is waterkers nog rijker aan voedingsstoffen dan de befaamde bladgroente boerenkool. Uiteraard moet ze wel onderdoen voor de groene superalgen spirulina en chlorella, want dat zijn de absolute toppers qua nutriëntendichtheid. Het minste wat je dus kan zeggen is dat waterkers veel meer is dan een stukje garnering dat een gastronomisch bord opsmukt.
Naast
het feit dat waterkers algemeen de gezondheid bevordert op basis van haar hoge
gehalte vitaminen en mineralen, munt ze ook uit door haar bijzondere
zwavelstoffen: de glucosinolaten of mosterdglycosiden. Vooral de component
gluconasturtiine bepaalt vele nuttige eigenschappen van waterkers: van zodra
die in contact komt met enzym myrosinase (dat zelf vrijkomt bij scheuren,
snijden, persen of kauwen van verse waterkers) of in contact komt met de
darmflora, wordt ze omgezet tot de bijzondere zwavelstof
2-fenylethyl-isothiocyanaat of PEITC. En die staat centraal in veel van de
volgende eigenschappen.
Leverreinigend en bloedzuiverend
De
lever vervult een elementaire rol in de lichaamsontgifting en waterkers kan
daarbij een bijzondere steun verlenen. Vooral de voornoemde
2-fenylethyl-isothiocyanaat of PEITC stimuleert de zogenaamde fase II-enzymen
zoals quinonereductase en glutathionreductase, waarbij giftige stoffen worden
omgezet tot minder gevaarlijke stoffen, die vervolgens via de gal en de nieren
kunnen worden uitgescheiden. Als we daarbij nog rekenen dat waterkers ook
vochtafdrijvende (diuretische) eigenschappen heeft, dan kan ze onder meer
ingezet worden als steun bij:
- Leveraandoeningen, verminderde leverontgifting
- Voorjaarskuren, reinigings- of
bloedzuiveringskuren
- Oedemen (vochtophopingen),
verminderde nierfunctie
- Huiduitslag (eczeem, acne)
- Jicht, gewrichtsklachten
(artrose en artritis)
Preventie en afremmen van kanker
Bijzonder
aan waterkers is dat ze ons lichaam wapent tegen het ontstaan van kanker en
reeds gevormde kwaadaardige tumoren helpt af te remmen. Centraal hierbij staat
opnieuw 2-fenylethylisothiocyanaat of PEITC: in de eerste plaats remt deze
substantie fase I van de leverontgifting af, terwijl ze fase II wel stimuleert.
Dat kan zeer nuttig zijn, want bij de westerse mens verloopt fase I soms snel
en wordt ze niet goed opgevolgd door fase II. Het gevaar hierbij is dat
schadelijke kankerverwekkende stoffen door fase I vlot worden omgezet tot ‘intermediaire’
en soms nog sterkere kankerverwekkende stoffen. Als deze laatste vervolgens
niet door een goed aansluitende fase II leverontgifting verder worden omgezet,
zitten we met een opstapeling van kankerverwekkende tussenproducten! Vermits
PEITC net fase I afremt, waardoor minder potentieel kankerverwekkende
tussenproducten worden aangemaakt en anderzijds de fase II-enzymen zoals
quinonereductase en gluthationreductase stimuleert, worden dus sneller de
uiteindelijke wateroplosbare ontgiftingsproducten aangemaakt, die eenvoudig via
de urine kunnen worden uitgescheiden. Dat is bijvoorbeeld zeer duidelijk het
geval voor de ontgifting van twee schadelijke, kankerverwekkende stoffen uit
sigaretten rook: NNK (nicotin derived nitrosaminoketon) en Bap
(Benzo(a)pyreen). Overigens zijn er nog mechanismen beschreven, waarbij
waterkers bijdraagt tot het voorkomen of verspreiden van kanker:
- Door haar antioxidanten zoals
luteïne, zeaxanthine, bètacaroteen en vitamine C, helpt ze het DNA beschermen
tegen mutaties
- De glucosnolaten erin remmen
een enzym af, waarmee kankercellen bindweefselbarrières afbreken om zich verder
te verspreiden
- PEITC bevordert de ‘apoptose’,
een ingebouwd verdedigingssysteem om ontaarde cellen in hun beginstadium te
vernietigen
- PEITC remt de ‘angiongense’ of
het proces waarbij een tumor nieuwe bloedvaten doet ingroeien om haar te
voorzien van voedingsstoffen en om haar groei en verspreiding te bevorderen.
Toepassingen
Wat kunnen
wen u in de praktijk bereiken door zoveel mogelijk waterkers op het menu te
zetten of kwaliteitssupplementen in te zetten (bv. Naast de befaamde salvestrolen)?
- Kanker helpen voorkmen bij
hoogrisicopatiënten (en zeker bij rokers)
- De terugkeer van kanker bij
genezen of behandelde patiënten helpen voorkomen
- Reeds bestaande kanker helpen
afremmen in zijn groei en metastasering: de meeste argumenten hebben we hier
vooral voor kanker van prostaat, borst, baarmoederhals, longen, maag, slokdarm,
colon (dikke darm) en bij leukemie.
Andere nuttige werkingen
Regelmatig
waterkers consumeren kan ook nog bijdragen tot:
- Het afremmen van maculaire degeneratie (leeftijdsgebonden afname van
het gezichtsvermogen) en van dementie: omdat waterkers naast zijn algemeen
antioxiderende en dus beschermende werking in het bijzonder de netvliescellen
en zenuwcellen beschermt door haar rijkdom aan luteïne en zeaxanthine
- Het afremmen van hart- en
vaatziekten, omdat de carotenoïden luteïne en zeaxanthine
ook helpen de plaquevorming in het proces van atherosclerose af te remmen en
omdat de vitamine K erin calcium uit de vaatwanden helpt weg te houden.
- Het afremmen van osteoporose: omdat waterkers zowel een zeer
rijke bron is van calcium, als van vitamine K, dat calcium helpt neer te zetten
in de botten
- Het afremmen van chronische
ziekten en vroegtijdige ouderdomsverschijnselen, algemeen versterkend werken: door het hoge gehalte aan
antioxidanten als vitamine C, bètacaroteen, vitamine E, door de mineralen- en
aminozurenrijkdom
- Het voorkomen of aanpakken van
bloedarmoede:
door ijzer, vitamine C en koper
- Het bevorderen van de
spijsvertering, het versterken van de immuniteit en het verminderen van
luchtwegenklachten:
door de bijzondere zwavelstoffen
- Het versterken van huid en
bindweefsels:
vooral door het hoge gehalte aan vitamine C, carotenen (bètacaroteen, luteïne,
zeaxanthine) en zwavelverbindingen.
Bron:
Biogezond april 2026 pag 31-32
