Biologische zaden zijn niet alleen letterlijk van levensbelang voor de professionele bioboer, maar ook voor de ecologische tuinliefhebber die zijn of haar biologische voedingsplanten graag (gedeeltelijk) zelf kweekt.
Om als
biolandbouwbedrijf erkend te kunnen worden – en m dit label te kunnen behouden –
moeten zowat alle gebruikte zaden van biologische oorsprong zijn. Ze vormen de
absolute basis voor een goede bedrijfsvoering.
De creatie en de realisatie van een voldoende groot aanbod aan biologisch
gekweekte zaden is en blijft een belangrijke uitdaging voor de nabije toekomst.
En om deze uitdaging blijvend en versneld aan te kunnen pakken, werden er aldus
verschillende gespecialiseerde verenigingen en organisaties in binnen- en
buitenland in het leven geroepen.
Zadenbanken
Voor
zowel de biologische als de gangbare teelt is het bewaren van vaak antieke
plantensoorten van levensbelang in tijden waarbij de algemene biodiversiteit
van natuur en landschap in toenemende mate onder druk staat. En dit bewaarproces
verloopt grotendeels via zogenaamde zadenbanken.
Plantentuin
In ons
land wordt deze rol vooral vertolkt door de nationale zadenbank, die
zich in de Plantentuin van Meise (nabij Brussel) genesteld heeft. Intussen
werden reeds zowat alle hier in het wild voorkomende planten geïnventariseerd
en verzameld, waarbij er een 1300-tal soorten uit de bus gekomen zijn.
Spitsbergen
Een
vrij speciaal geval is de “wereldzadenbank” in Spitsbergen (nabij de Noordpool),
waar de zaden van zoveel mogelijk plantenrassen sinds 2008 120 meter diep in
een berg opgeslagen worden, waaronder de zaden van flink wat voedselgrassen
(met ruim 1,3 miljoen zaadmonsters ofwel 6521 soorten).
Met of zonder pit
Een
aantal zaadsoorten verschijnen als pitten binnenin een vrucht. De laatste jaren
woedt er een felle discussie over pitloze vruchten, ofwel vruchten zonder zaden
(zoals bijvoorbeeld sommige druivensoorten). Deze pitloze vruchten zouden
volgens de laatste onderzoeken niet ongezond zijn, maar wel iets minder
voedzaam dan varianten met zaden, aangezien deze meestal minder vezels,
vitaminen en mineralen bevatten. In elk geval lijkt het ons logisch om als
liefhebber van biologische voedingsproducten zoveel mogelijk voor planten in
hun natuurlijke vorm te kiezen, dus mét pitten aan de binnenkant.
Voedingsproducten
Biologische
zaden kunnen in voedingsproducten verwerkt worden – bijvoorbeeld binnenin of
bovenop broden – maar ze kunnen ook apart gegeten worden bij maaltijden. En
vrij bekende voorbeelden hiervan zijn chiazaad (rijk aan omega 3 vezels),
lijnzaad (goed voor de spijsvertering), hennepzaad (compleet plantaardig eiwit),
zonnebloempitten (rijk aan vitamine E), pompoenpitten (voor ijzer en zink),
sesamzaad (klein maar krachtig) en pijnboompitten.
Bron:
Biogezond december 2025 pag. 4-5
